Rozhen Manastırı

Sapmaya değer

Çoğu kişi arabayla çıkar, avluya yirmi dakika bakar ve gider. Daha iyi versiyonu Melnik'ten yürümektir: kumtaşı piramitlerin arasından geçip sırt boyunca ilerleyerek manastıra yukarıdan inersiniz. İçeride 16. ile 18. yüzyıllar arasına yayılan fresk çalışmaları, oyma bir ikonostasis ve ülkedeki en eski vitraylardan bazıları bulunur. Giriş ücretsizdir. Su alın — sırtta gölge yoktur.

Öykü

Arka plan

Manastır, Melnik'ten altı yedi kilometre uzaklıkta, Rozhenska Nehri'nin üzerindeki bir kaya çıkıntısında yer alır ve Pirin bölgesinin Bulgaristan tarafındaki en büyük manastırdır. Ne zaman kurulduğunu kimse bilmiyor. Bir Yunan el yazması burada 13. yüzyılda bir şeyler olduğunu belirtir; araştırmacıların güvendiği ilk kayıt ise 1551 tarihli bir kilise envanteridir. Bugün yer üstünde kalanlar daha geç döneme aittir — 16., 17. ve 18. yüzyıllar boyunca süren ve katmanları hâlâ görülebilen bir yeniden inşa sürecinin sonucudur.

İçeri girmenizin asıl sebebi resimlerdir. Bir kitabe, girişin üzerindeki Pantokrator tasvirini 1597 yılına tarihlendirir. Son Yargı ve Yakup'un Merdiveni 1611 tarihini taşır; Vaftizci Yahya'yı konu alan bir dizi ise 1622'ye aittir; ana kilisenin iç mekânı 1732'de, yüz elliyi aşkın sahneyle resmedilmiştir. Aziz Kozma ve Damyan Şapeli, ikonostasislerin en eskisini barındırır. Vitraylar ise — küçük, karanlık, kolayca gözden kaçan — Bulgaristan'da korunan en eskilerden biridir.

Yolun beş yüz metre ilerisinde, köyün içinde, Balkan savaşlarından önce Makedonya'nın bu köşesini yöneten devrimci Yane Sandanski'nin ısrarıyla 1912-14 yıllarında inşa edilen Aziz Kiril ve Metodi Kilisesi bulunur. Sandanski onun yanına gömülüdür. Bu iki yapı bir arada, bölgenin adil bir özetidir: vadiyi elinde tutan kim olursa olsun ona yararlı olarak hayatta kalan bir manastır ve vadinin el değiştirdiği anı işaretleyen bir mezar.