Dryanovo Manastırı

Sapmaya değer

Bu kanyonda birbirinden çok farklı iki şey birkaç yüz metre arayla yan yana durur: 1876'da bir grup isyancının dokuz gün boyunca kuşatıldığı ve neredeyse tamamının öldürüldüğü bir manastır, ve Avrupa'daki doğrudan tarihlenmiş en eski Homo sapiens kalıntılarını veren bir mağara. Ortam -kireçtaşı duvarlar, bir nehir, bir yaya köprüsü- işin çoğunu kendiliğinden yapar. Veliko Tarnovo ya da Gabrovo'dan kolayca ulaşılır.

Öykü

Arka plan

Manastırın geçmişi on ikinci yüzyıla dayanır; Osmanlı yönetimi altında birden fazla kez yakılıp yeniden inşa edilmiş, 1845'te bugünkü yerinde yeniden kurulmuştur. Bulgar hafızasındaki yeri 1876 baharından gelir. Nisan Ayaklanması sırasında Pop Hariton ile Byala Cherkva'lı bir öğretmen olan Bacho Kiro komutasındaki bir müfreze manastırda mevzilendi ve çok daha büyük bir Osmanlı kuvvetine karşı dokuz gün boyunca direndi. Binalar top ateşine tutulup yakıldı, adamların büyük çoğunluğu öldü ve Bacho Kiro kısa süre sonra yakalanıp asıldı. Onlar için sahada bir kemik evi bulunur.

Bu ayaklanma ağır bir yenilgiyle sonuçlandı, ancak ardından gelen misillemeler Avrupa kamuoyunu değiştirdi ve iki yıl içinde bir Bulgar devleti doğuran savaşa yol açtı. Her Bulgar okul çocuğu bu kanyonu tam da bu yüzden bilir.

Yaklaşık üç yüz metre ötede, nehrin üzerindeki uçurumda, Bacho Kiro Mağarası bulunur: 1938'de elektrikle donatılan Bulgaristan'ın ilk aydınlatılmış gezilebilir mağarası, iki yıl sonra da aynı adamın adını almıştır. 2020'de Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmada, mağaradan çıkan ve doğrudan yaklaşık 45.000 yıl öncesine tarihlenen insan kalıntılarının, Avrupa'da güvenilir biçimde tarihlenmiş en eski modern insanlar olduğu; bunların yanında taş aletler ve mağara ayısı dişinden yapılmış kolyelerin de bulunduğu bildirildi. İkisinin arasında durduğunuzda, burada kimin yaşadığına dair aynı sorunun hem çok kısa hem de çok uzun versiyonuna bakıyorsunuzdur.