Cerkiew-Pomnik Narodzenia Chrystusa w Shipce

Warte objazdu

Zbudowana w latach 1885–1902 dla rosyjskich żołnierzy i bułgarskich ochotników poległych w wojnie 1877–78, w celowo obranym siedemnastowiecznym stylu moskiewskim, który wygląda na importowany, bo faktycznie jest. Dzwony odlano częściowo z łusek po nabojach zebranych na polach bitewnych powyżej. W krypcie spoczywają polegli. Trzydzieści minut zwiedzania, a złoto na tle zalesionego zbocza to zdjęcie, które robi tu każdy.

Opis

Tło

Cerkiew stoi w miasteczku Shipka, na południowym podejściu do przełęczy, gdzie toczyły się walki, i pomyślana została jako pomnik, a nie jako zwykła cerkiew parafialna. Budowa trwała od 1885 do 1902 roku, według projektu Antonija Tomiszki, w stylu siedemnastowiecznej rosyjskiej architektury cerkiewnej, a pracami kierował Aleksandr Pomierancew. Rosyjskie pieniądze i rosyjscy architekci stworzyli rosyjską budowlę na bułgarskim zboczu, i właśnie ta relacja jest sednem tego pomnika.

To w szczegółach kryje się siła tego miejsca. Dzwonnica ma 53 metry wysokości; dzwony odlano z metalu łusek zebranych na polach bitew, a największy z nich waży około dwunastu ton. Marmurowe tablice wewnątrz noszą nazwy jednostek i nazwiska poległych. Pod cerkwią krypta mieści kamienne sarkofagi ze szczątkami ludzi poległych w obronie przełęczy oraz w walkach wokół Shipki i Sheynovo.

Warto jasno powiedzieć, czemu ta cerkiew służy i dlaczego Bułgarzy traktują ją tak, jak ją traktują. Wojna 1877–78 zakończyła pięć wieków panowania osmańskiego i dała początek państwu bułgarskiemu; zginęło w niej, po wszystkich stronach, jakieś ćwierć miliona ludzi. Wdzięczność wobec Rosji wyrażona w tych kopułach jest autentyczna, była politycznie użyteczna dla kilku późniejszych rządów, i pozostaje żywym tematem sporu we współczesnej bułgarskiej polityce. Stojąc na dziedzińcu tej cerkwi, można pomieścić w sobie wszystkie trzy te fakty naraz.