Stara Reka

Warte objazdu

Mniej więcej 1 900 hektarów chroniących całą zlewnię jednej rzeki, która schodzi z południowej ściany centralnej Starej Płaniny nad Karlovem. Tutejsza stara buczyna jest jednym z dziewięciu bułgarskich składników wpisu buczyn na listę światowego dziedzictwa. Ponad czterdzieści roślin z Czerwonej Księgi, około dwudziestu bułgarskich endemitów, niedźwiedź i wilk. Sześć znakowanych szlaków, trzy chiże (schroniska górskie, zwykle z obsługą latem) i twarda zasada, że trzeba się szlaków trzymać.

Opis

Tło

Ustanowiona 19 marca 1981 roku Stara Reka robi coś, co rezerwatom zdarza się rzadko: chroni całą zlewnię, a nie typ siedliska czy gatunek. Rzeka bierze początek wysoko na grani i spada stromym, zalesionym wąwozem, by wyjść z niego nad Karlovem, a wszystko, co do niej spływa, leży w granicach rezerwatu. Dlatego roślinność przechodzi taką skalę zmian na tak małym dystansie w poziomie — ciepłolubny jesion i grab na dole, buk w środku, jodła i świerk na górze.

Botanika jest powodem, dla którego przyjeżdżają specjaliści. Rośnie tu ponad czterdzieści pięć gatunków wpisanych do bułgarskiej Czerwonej Księgi, a do tego jakieś dwadzieścia endemitów niewystępujących nigdzie poza krajem. Odnotowano ponad sto gatunków kręgowców, w tym niedźwiedzia, wilka i orła przedniego, a wilgotniejsze ściany skalne mieszczą salamandry plamiste i rzekotki. Stare buczyny należą do dziewięciu rezerwatów w Centralnym Bałkanie, których lasy weszły w 2017 roku na listę światowego dziedzictwa.

Przez rezerwat przechodzi sześć znakowanych tras, łączących schroniska Hubavets, Balkanski Rozi i Vasil Levski i biegnących dalej w górę na grań. Zasada dostępu jest bezwzględna i warto ją powtórzyć: wolno chodzić znakowanymi trasami i nie wolno z nich schodzić. W rezerwacie ścisłym nie jest to sugestia dotycząca erozji, tylko podstawa prawna, na której to miejsce zostawia się w spokoju. Karlovo u wylotu wąwozu jest oczywistą bazą, a podejście od miasta jest strome od pierwszego kroku.