Rezerwat Przyrody Srebarna

Warte objazdu

Najlepiej przyjechać wiosną, gdy pelikany gniazdują, a trzcinowiska są głośne jeszcze przed wschodem słońca. Wzdłuż jeziora prowadzi ścieżka, jest też muzeum przyrodnicze; warto zabrać lornetkę i nie liczyć na cień. Kolonia w ostatnich latach mocno się przerzedziła i trzyma się z dala od brzegu, więc wyraźne zobaczenie ptaków to raczej kwestia szczęścia niż pewnik.

Opis

Tło

Srebarna to płytkie jezioro słodkowodne, kilometr na południe od Dunaju i szesnaście kilometrów na zachód od Silistry, leżące dokładnie pod szlakiem Via Pontica — korytarzem, którym ptaki przelatują między Europą a Afryką. Odnotowano tu sto siedemdziesiąt trzy gatunki, z czego około stu gniazduje, a jezioro ma największe w Bułgarii lęgowe populacje kormorana małego, podgorzałki i bielika. Rezerwatem jest od 1948 roku, obszarem Ramsar od 1975, a obiektem światowego dziedzictwa UNESCO od 1983.

Przez większość tego czasu jezioro miało też kłopoty. W 1949 roku wał odciął je od rzeki i naturalny reżim wodny nigdy w pełni nie wrócił do równowagi; w 1992 roku UNESCO wpisało Srebarnę na Listę światowego dziedzictwa w zagrożeniu i zdjęło ją z niej dopiero w 2003 roku, po wybudowaniu kanału przywracającego wiosenne zalewy. Latem 2026 roku rezerwat, w ramach ogłoszonego lokalnie stanu wyjątkowego, ponownie pompował wodę z Dunaju — przepompowano miliony metrów sześciennych, by nie dopuścić do dalszego spadku poziomu jeziora.

Pelikany są tu zarazem główną atrakcją i głównym rozczarowaniem. Kolonia mocno się przerzedziła — w ostatnich latach jej liczebność spadła do zaledwie kilkudziesięciu par, a Srebarna przestała być największą kolonią w kraju. Wokół jeziora prowadzą trzy oznakowane trasy, najdłuższa licząca około sześciu i pół kilometra, z wieżą obserwacyjną i ukryciami dla obserwatorów. Wciąż jednak dużo więcej się tu słyszy, niż widzi.