Twierdza Shumen

Warte objazdu

To było pełne, obwarowane miasto, a nie zwykły posterunek garnizonowy: sześć cerkwi, cytadela, brukowane główne ulice i ponad dwadzieścia zaułków dzielących dzielnice mieszkalne, na cyplu płaskowyżu Shumen, z nowoczesnym miastem rozciągającym się w dole. Zniszczone w 1444 roku, nigdy nie zostało odbudowane, więc cały plan przetrwał do dziś. Najlepsza pora to późne popołudnie — światło pada wtedy z boku niziny i mury przestają być szare.

Opis

Tło

Ludzie mieszkają na tej skale od epoki żelaza. Była tu osada tracka od mniej więcej piątego wieku p.n.e., rzymskie wieże i mury w drugim–czwartym wieku n.e., a potem bizantyjski garnizon. Ale warstwa, po której się dziś chodzi, jest późnośredniowieczna. W dwunastym–czternastym wieku Shumen był jednym ze znaczących ośrodków miejskich Drugiego Carstwa Bułgarskiego, z wewnętrzną cytadelą, pełnym pierścieniem murów, sześcioma cerkwiami w ich obrębie i siatką ulic na tyle wyraźną, że wciąż da się ją odczytać na gruncie.

Padło pod naporem sił osmańskich w 1388 roku, a doszczętnie zniszczono je w 1444 roku, w walkach związanych z wyprawą Władysława III Warneńczyka, która zakończyła się pod Warną. Później miejsce to po prostu porzucono. Miasto odrodziło się w dole, na równinie, gdzie leży dzisiejszy Shumen, a twierdza stała pusta przez pięć stuleci — i tylko dzięki temu jej plan jest dziś czytelny.

Wykopaliska rozpoczęto w 1957 roku, a na początku lat dwudziestych XXI wieku przeprowadzono duży program renowacji. Co do tej renowacji warto zachować trzeźwe spojrzenie: znaczne odcinki murów i wież odbudowano, by zwiedzający mieli na co popatrzeć w pionie, i nie zawsze jasne jest, gdzie kończy się średniowieczny kamień. Muzeum na miejscu przechowuje znaleziska stąd oraz z pobliskich dawnych stolic w Pliska i Presław. Powyżej, na krawędzi płaskowyżu, stoi pomnik Twórców Państwa Bułgarskiego, i oba te miejsca zwykle zwiedza się tego samego popołudnia.