Monaster Rozhen

Warte objazdu

Większość ludzi podjeżdża samochodem, ogląda dziedziniec przez dwadzieścia minut i odjeżdża. Lepsza wersja to marsz z Melniku: przez piaskowcowe piramidy, granią, a potem w dół do monasteru od góry. W środku są freski powstające od XVI do XVIII wieku, rzeźbiony ikonostas i jedne z najstarszych zachowanych w kraju witraży. Wstęp jest bezpłatny. Trzeba wziąć wodę — na grani nie ma cienia.

Opis

Tło

Monaster stoi na półce nad rzeką Rozhenska, sześć czy siedem kilometrów od Melniku, i jest największy w bułgarskiej części regionu Piryn. Nikt nie wie, kiedy go założono. Grecki rękopis umieszcza coś w tym miejscu w XIII wieku; inwentarz cerkiewny z 1551 roku to pierwsza wzmianka, którą badacze przyjmują bez oporów. To, co zachowało się nad ziemią, jest późniejsze — przebudowa ciągnąca się przez XVI, XVII i XVIII wiek, która zostawiła warstwy widoczne.

Malarstwo jest powodem, by wejść do środka. Inskrypcja datuje Pantokratora nad wejściem na 1597 rok. Sąd Ostateczny i Drabina Jakubowa noszą datę 1611; cykl o Janie Chrzcicielu — 1622; wnętrze głównej cerkwi wymalowano w 1732 roku, z nieco ponad stu pięćdziesięcioma scenami. Kaplica Świętych Kosmy i Damiana mieści najstarszy z ikonostasów. Witraże — małe, ciemne, łatwo je minąć — należą do najstarszych zachowanych w Bułgarii.

Pięćset metrów dalej drogą, we wsi, w latach 1912–1914 zbudowano cerkiew Świętych Cyryla i Metodego, za namową Yane Sandanskiego, rewolucjonisty, który rządził tym zakątkiem Macedonii przed wojnami bałkańskimi. Jest przy niej pochowany. Te dwa budynki razem są uczciwym streszczeniem regionu: monaster, który przetrwał dzięki temu, że był przydatny każdemu, kto akurat trzymał dolinę, i grób znaczący moment, w którym dolina zmieniła właściciela.