Dolina Róż

Warte objazdu

Długa dolina między Stara Płanina a Sredna Gorą uprawia różę damasceńską, z której tłoczy się olejek różany, a Bułgaria dostarcza dużą część światowej produkcji tego olejku. Przez około trzy tygodnie od połowy maja pola pełne są zbieraczek jeszcze przed śniadaniem, a cała dolina pachnie różami. Przez resztę roku to zwyczajne pola uprawne, i przewodniki, sugerując inaczej, wprowadzają w błąd.

Opis

Tło

Dolina ciągnie się ze wschodu na zachód na długości około dziewięćdziesięciu kilometrów, osłonięta między dwoma pasmami, z Kazanlakiem w środku i Karlovem na zachodnim krańcu. Połączenie łagodnych zim, wysokiej wilgotności i piaszczystej gleby sprzyja róży damasceńskiej, a uprawa róż zorganizowana jest tu jako przemysł od osiemnastego wieku. Produktem jest olejek różany — olejek eteryczny — a na jeden jego kilogram potrzeba mniej więcej trzech ton płatków, stąd tak wysoka cena. Według większości szacunków udział Bułgarii w światowej produkcji znacznie przekracza połowę.

Cały spektakl to właściwie same zbiory. Kwiaty zrywa się ręcznie mniej więcej od pierwszego światła dnia, bo stężenie olejku jest najwyższe, gdy na płatkach jest jeszcze rosa, i spada, gdy słońce wzejdzie na dobre; do dziewiątej, dziesiątej zbieraczki kończą pracę. Płatki trafiają w workach prosto do destylarni, które muszą je przetworzyć w ciągu kilku godzin. Na początku czerwca Kazanlak organizuje festiwal róży, z koronowaną królową róż i sporą dawką zorganizowanego folkloru, i wtedy jest tu tłoczno.

Uczciwe zastrzeżenie: przyjeżdżając w sierpniu, przejedzie się przez całkiem przyjemną dolinę rolniczą, zastanawiając się, o co cały ten szum. Róże to niskie krzewy rosnące w rzędach; bez kwiatów wyglądają jak zwykły żywopłot. To miejsce ma trzytygodniowy sezon, a przez resztę roku powodem, by tu przyjechać, są trackie grobowce w Kazanlaku, a nie same pola.