Rodopy

Warte objazdu

Największe pasmo górskie w Bułgarii, i z daleka najmniej widowiskowe — zaokrąglone, zalesione, bez prawdziwie alpejskiej linii horyzontu. To, co ciekawe, kryje się pod ziemią i w szczegółach: jedne z najlepszych terenów jaskiniowych i wąwozowych w Europie, wsie, które zachowały własną muzykę i tradycje budowlane, oraz sieć dróg sprawiająca, że wszystko zajmuje dwa razy więcej czasu, niż sugeruje mapa. Warto zaplanować kilka dni, a nie jeden.

Opis

Tło

Około osiemnastu tysięcy kilometrów kwadratowych, z czego mniej więcej cztery piąte leży w Bułgarii, a reszta w Grecji, na długości około dwustu dwudziestu kilometrów z zachodu na wschód. To na tyle dużo, że obie połowy zachowują się jak osobne góry. Rodopy Zachodnie mają średnio około 1 100 metrów wysokości, porośnięte są świerkiem i sosną, i kryją marmur, nad którym woda pracuje od tysiącleci: Trigrad, Buynovo, jaskinie, leje krasowe, rzeki znikające pod ziemią. Rodopy Wschodnie mają średnio ledwie 330 metrów, są suche, otwarte i pełne światła, i przypominają bardziej Anatolię niż Bałkany.

Najwyższy punkt, Golyam Perelik (2 191 m), nie jest celem, do którego warto dążyć: szczyt zajmuje instalacja wojskowa i jest zamknięty. To znamienne. Rodopy nagradzają tych, którzy są gotowi zrezygnować z polowania na szczyty i zamiast tego szukać konkretnych rzeczy — jaskini otwartej tylko w wybrane dni, wąwozu z jednopasmową drogą, skalnego sanktuarium godzinę podejścia nad wsią.

Praktycznym problemem są odległości. Drogi biegną dolinami rzek i niechętnie przecinają grzbiety, więc pięćdziesiąt kilometrów na mapie może oznaczać półtorej godziny jazdy samochodem. Na wschodzie stacji paliw jest niewiele. Zimą wyższe przełęcze zamykają się po opadach śniegu, a jaskinie turystyczne skracają godziny otwarcia albo zamykają się na dwa dni w tygodniu. Przyjeżdżając z Płowdiwu na jeden dzień, zobaczy się jedną dolinę. To zupełnie w porządku — ale warto to wiedzieć, zanim się wyruszy.