Jaskinia Magura

Warte objazdu

Tancerze, myśliwi, postacie w maskach i odczyt roku, narysowane na ścianach skamieniałymi odchodami nietoperzy, w rozpiętości od schyłku epoki kamienia po wczesną epokę żelaza. Warto to wiedzieć, zanim się tu dojedzie: galeria z malowidłami jest zamknięta od 2019 roku, a to, co się ogląda, to projekcja. Warto wziąć kurtkę — w środku jest przez cały rok około 12 °C.

Opis

Tło

Magura ciągnie się jakieś dwa i pół kilometra w głąb wzgórza nad Rabishą, salami na tyle wielkimi, że zmieściłaby się w nich cerkiew — jedna komora ma ponad dwieście metrów długości — ze stalagmitem zwanym Powalona Sosna, leżącym na jedenaście metrów w poprzek dna, i kolumną o wysokości ponad dwudziestu metrów. Jest zimno, mokro i ślisko, oświetlenie jest stałe, a trasa z przewodnikiem zajmuje godzinę i kończy się po przeciwnej stronie wzgórza niż wejście.

Reputacja jaskini opiera się na ponad siedmiuset rysunkach wykonanych nie barwnikiem, lecz nietoperzim guanem, nanoszonym na skałę i tam skamieniałym. Pochodzą z okresu od schyłku epoki kamienia po wczesną epokę żelaza i przedstawiają polowania, tańce, postacie w maskach, zwierzęta i znaki geometryczne; jeden panel odczytuje się jako kalendarz słoneczny, choć ta interpretacja należy do samego stanowiska, a nie do jakiegokolwiek konsensusu.

I nie da się ich zobaczyć. Galeria z rysunkami, jakieś trzysta siedemdziesiąt pięć metrów w głąb, została w 2019 roku objęta zamknięciem administracyjnym, gdy pleśń wiązana z ruchem turystycznym, oświetleniem i zmienionym mikroklimatem zaczęła niszczyć wizerunki; żelazna krata zamyka ją dziś dla wszystkich poza badaczami i ekipami filmowymi. Zastępuje ją projekcja w innej sali, a przy wejściu działa wystawa fotograficzna. Duża część materiałów reklamowych za tym nie nadążyła i dlatego ludzie przyjeżdżają z innymi oczekiwaniami. Prawdą jest też, choć mniej się o tym mówi, że w jednej z galerii wytwórnia leżakuje wino musujące od jakiegoś półwiecza — i robi to nadal.