Madara (rezerwat archeologiczny)

Warte objazdu

Jedyna taka płaskorzeźba skalna w Europie, wykuta jakieś dwadzieścia trzy metry nad ziemią w pionowej ścianie wapienia, a obok niej greckie inskrypcje zapisujące czyny trzech wczesnych władców bułgarskich. To najstarszy pisany ślad państwa bułgarskiego. Potem warto wejść na płaskowyż — większość ludzi fotografuje jeźdźca i odjeżdża, i traci lepszą połowę.

Opis

Tło

Jeździec na koniu wbija włócznię w lwa; za nim biegnie pies. To cały obraz, wykuty płaskim reliefem w pionowej skale nad wsią Madara na początku VIII wieku, gdy miejsce to było sanktuarium pierwszego państwa bułgarskiego. Co do tego, kogo jeździec ma przedstawiać, nie ma zgody.

Inskrypcje znaczą tyle samo co sama rzeźba. Wykute po grecku wokół płaskorzeźby, wymieniają chanów Tervela, Kormisosa i Omurtaga oraz odnotowują traktaty i wyprawy z większej części VIII wieku — to najwcześniejszy pisany zapis, jaki państwo bułgarskie po sobie zostawiło. Felix Kanitz zwrócił na to miejsce uwagę nauki w 1872 roku; UNESCO wpisało płaskorzeźbę na listę w 1979. Na listę trafił w rzeczywistości tylko sam jeździec wraz ze swoją ścianą skalną: 1,2 hektara, pas urwiska.

Otaczający go rezerwat to ta część, którą ludzie pomijają. Kamienne schody prowadzą na płaskowyż, na którym stoi twierdza użytkowana od starożytności po XV wiek, oraz monaster skalny, wykorzystujący ponad 150 naturalnych jaskiń jako cele i kaplice. Jest tam willa rzymska, źródło i jaskinia, w której mieściło się pogańskie sanktuarium nimf. Na wejście na górę trzeba liczyć półtorej godziny; pętla po płaskowyżu ma około sześciu kilometrów i nie ma na niej cienia.