Dom Humoru i Satyry

Warte objazdu

Otwarty 1 kwietnia 1972 roku — ta data była celowa — i dziś przechowujący dziesiątki tysięcy karykatur, grafik, rzeźb, masek i plakatów artystów z ponad stu krajów. To duża, dziwaczna, bardzo typowa dla bloku wschodniego instytucja, zbudowana wokół jednego, ciągnącego się żartu o skąpstwie mieszkańców Gabrovo. Warta godziny, jeśli ktoś lubi satyrę graficzną; mniej, jeśli liczy się na głośny śmiech.

Opis

Tło

Gabrovo słynie z oszczędności posuniętej do absurdu, a miasto od dwóch stuleci raczej podkreśla tę reputację, niż jej zaprzecza. Herbem gminy jest kot bez ogona. Emblemat samego muzeum to globus z kocimi uszami i oczami. Żarty są pełne czułości, skierowane do wewnątrz i powtarzane tak często, że funkcjonują jak lokalny przemysł.

Instytucja zbudowana na tym żarcie okazała się poważniejsza, niż sugeruje jej nazwa. Od 1972 roku gromadzi na dużą skalę międzynarodową satyrę graficzną — karykatury, satyryczne grafiki, obrazy, rzeźby, fotografie, plakaty, stroje karnawałowe — sięgającą dziesiątek tysięcy prac tysięcy artystów z całego świata. Budowanie międzynarodowej kolekcji satyry politycznej wewnątrz państwa komunistycznego wiązało się z oczywistym napięciem, a muzeum radziło sobie z nim między innymi, kładąc nacisk na humor jako tradycję ludową. Od 1989 roku może mówić bardziej otwarcie o politycznej połowie własnych zbiorów.

Jako doświadczenie zwiedzania jest nierówne. Budynek to solidny betonowy blok, wystawy się rotują, a spora część karykatur nie przetrwała ani tłumaczenia, ani czterdziestu lat, jakie minęły. Ale sama skala tej instytucji jest naprawdę niezwykła, a dział poświęcony własnej tradycji karnawału i dowcipu Gabrovo tłumaczy coś o bułgarskim humorze, czego nie odda żaden akapit przewodnika. Miasto organizuje karnawał czerpiący z tego samego materiału.