Heraclea Sintica

Warte objazdu

Założone przez Filipa II w czwartym wieku p.n.e., a pewną identyfikację uzyskało dopiero w 2002 roku, gdy odnaleziono marmurową płytę z listem cesarzy Galeriusza i Maksymina w sprawie utraconych praw miejskich. Wykopaliska prowadzone od 2007 roku odsłoniły forum, ulice oraz rzymski kanał ściekowy, z którego w 2024 roku wydobyto niemal kompletny marmurowy posąg Hermesa. Stanowisko ponownie udostępniono zwiedzającym w 2024 roku, po pracach konserwatorskich. Sam posąg trafił do Sofii.

Opis

Tło

Filip II Macedoński założył tu miasto w połowie czwartego wieku p.n.e., na południowym zboczu Kozhuh — wygasłego wulkanu wznoszącego się nad niziną Strumy. Miasto przetrwało pod rządami Rzymu i całkiem nieźle sobie radziło, dopóki nie dobiły go trzęsienia ziemi z przełomu czwartego i piątego wieku. Przez większą część czasów nowożytnych nikt nie był pewien, jakie to było miasto.

Odpowiedź nadeszła w 2002 roku w postaci marmurowej płyty z łacińską inskrypcją: reskryptu cesarzy Galeriusza i Maksymina Daii, datowanego na 307 lub 308 rok, będącego odpowiedzią na petycję mieszkańców o przywrócenie statusu miejskiego. Dokument wymieniał nazwę miejscowości. Systematyczne wykopaliska rozpoczęły się w 2007 roku pod kierunkiem Lyudmiła Vagalinskiego, we współpracy z muzeum w Petrich, i od tego czasu odsłaniają forum, brukowane ulice oraz główny kanał ściekowy miasta.

W lipcu 2024 roku ten właśnie kanał wydał marmurowy posąg Hermesa, wysoki na ponad dwa metry i niemal nienaruszony — zdjęty, jak się wydaje, z cokołu i pochowany z pewną starannością, co było sposobem, w jaki świeżo chrześcijańskie miasto obchodziło się ze starym bogiem, zamiast go rozbijać. Posąg trafił do konserwacji w Narodowym Instytucie Archeologicznym w Sofii, więc nie warto liczyć na to, że zobaczy się go na miejscu. Zamiast tego czeka tu rozległy, czytelny rzymski układ urbanistyczny, w najgorętszej części kraju, niemal zupełnie pozbawiony cienia.