Cerkiew Hagia Sophia

Warte objazdu

Największa i najstarsza rzecz w Nesebyrze i jedyna duża cerkiew, do której można wejść, kiedy się chce. Hagia Sophia to trójnawowa bazylika długa na dwadzieścia pięć i pół metra, zbudowana na przełomie V i VI wieku, przebudowana w IX, i bez dachu od jakiegoś czasu po podboju osmańskim. Jest za darmo, nie jest ogrodzona, a o siódmej rano jest pusta.

Opis

Tło

Stoi w miejscu uważanym za dawne centrum osady, a przewodnik gminny podaje, że wcześniej stała tu antyczna świątynia Apollina. Bazylikę wzniesiono w dwóch kampaniach budowlanych pod koniec V i na początku VI wieku, a przebudowano ją na początku IX, gdy pierwotną marmurową kolumnadę zastąpiono murowanymi filarami, które widać dziś. Dwadzieścia pięć i pół metra długości, z półkolistą apsydą, trójdzielnym narteksem i atrium.

Nawę główną oddzielają od bocznych kamienne filary dźwigające ceglane łuki, a nad nimi biegnie druga arkada; trzy łukowe okna nad apsydą oświetlają wschodni kraniec. W apsydzie zachował się syntronon — stopniowane siedziska dla duchowieństwa za ołtarzem. Wnętrze było otynkowane i pomalowane; nic z tego nie zostało.

To była cerkiew biskupia i dlatego miasto nazywa ją Starą Metropolią, odróżniając ją od cerkwi Świętego Stefana, Nowej Metropolii. Warto zobaczyć obie w tej kolejności: tę dla skali i światła spadającego prosto do środka, tamtą dla tego, jak bizantyjskie wnętrze naprawdę wyglądało wykończone. Wokół placu są kawiarnie i sporo tandety, ale budynek jest dość duży, by to wszystko zignorować. Muzeum i przewodnik gminny podają różne daty budowy, w jednym V wiek, w drugim przełom VI, więc datę należy traktować jako przybliżoną.