Bazylika Biskupia Philippopolis

Warte objazdu

Największa wczesnochrześcijańska cerkiew odkopana w Bułgarii, a przychodzi się tu dla posadzki — mniej więcej dwa tysiące metrów kwadratowych mozaiki, ptaki i geometria, ułożone w dwóch warstwach, bo pierwszą osadziło trzęsienie ziemi, a następne pokolenie po prostu wyłożyło ją na nowo. Zadaszenie zbudowane w 2021 roku pozwala przejść nawą na poziomie posadzki, a potem odczytać cały plan z galerii powyżej. Warto przeznaczyć godzinę.

Opis

Tło

Philippopolis dostało swoją cerkiew biskupią niemal wtedy, gdy tylko wolno było taką zbudować. W fundamentach znaleziono monetę Licyniusza, który panował do 324 roku, co umieszcza pierwszy budynek w granicach dekady czy dwóch od edyktu tolerancyjnego z 313 roku — na tyle wcześnie, by należał do pierwszego pokolenia wielkich świątyń w całym cesarstwie. Zbudowano ją w rozmiarze, który mówi coś o mieście: około 36 metrów szerokości i ponad 90 długości, nawa główna z dwiema nawami bocznymi, apsyda, narteks i kolumnowy dziedziniec przed nim.

Posadzki przekładano więcej niż raz. Mozaikarze pracowali tu w trzech kampaniach, tworząc dwie odrębne warstwy, a tam, gdzie górną posadzkę zdjęto, widać pod nią wcześniejszą. W repertuarze królują ptaki — dziesiątki, w tym paw w narteksie, który stał się godłem tego miejsca — osadzone w obramieniach z węzłów, meandrów i barwnej geometrii. Nie ma tu narracji figuralnej ani Pisma w obrazach; to cerkiew, która ozdobiła posadzkę tak, jak robił to bogaty rzymski dom.

Stanowisko leżało odsłonięte i niszczało przez dziesięciolecia. Budynek, który nad nim dziś stoi, otwarto w kwietniu 2021 roku i jest naprawdę dobrym kawałkiem projektowania muzealnego: dach, podniesiona kładka trzymająca stopy z dala od tesser i górny poziom, z którego cały plan czyta się za jednym razem. Obiekt figuruje na liście informacyjnej światowego dziedzictwa, ale nie jest wpisany.