Katedra Aleksandra Newskiego

Warte objazdu

Wzniesiona w latach 1882–1912 jako pomnik rosyjskich żołnierzy poległych w wojnie, która zakończyła panowanie osmańskie, i odpowiednio do tego zwymiarowana. Przy braku czasu warto darować sobie kolejkę do nawy i zejść zamiast tego do krypty: mieści najlepszą w kraju kolekcję bułgarskich ikon.

Opis

Tło

Kamień węgielny położono w marcu 1882 roku, cztery lata po wojnie, która na nowo uczyniła Bułgarię państwem, a budowy nie ukończono przez trzydzieści lat. Projekt jest dziełem Aleksandra Pomerancewa, rosyjskiego architekta pracującego w duchu neobizantyjskim: cegła, półkopuły wznoszące się stopniowo ku pozłacanej kopule centralnej i dzwonnica sięgająca pięćdziesięciu trzech metrów. Wewnątrz mierzy mniej więcej siedemdziesiąt cztery na pięćdziesiąt dwa metry, co wystarczało, by pomieścić sporą część stolicy.

Świątynię poświęcono Aleksandrowi Newskiemu, średniowiecznemu rosyjskiemu księciu i świętemu patronowi cara, którego armia tu walczyła — to architektura wdzięczności, i to całkiem świadoma. Konsekracja nastąpiła ostatecznie w 1924 roku. Jej skala wciąż nie ma konkurencji w panoramie Sofii, a wnętrze jest ciemniejsze i skromniejsze, niż każe się spodziewać bryła z zewnątrz: marmur, onyks, dużo cienia i bardzo mało naturalnego światła.

Lepsza połowa zwiedzania jest pod ziemią. Kryptę przekształcono w muzeum ikon prawosławnych i mieści się w niej dziś kolekcja narodowa — ikony sprowadzone z cerkwi i monasterów z całego kraju, część z nich od X wieku wzwyż, ułożone chronologicznie w sklepionych salach. Krypta jest cicha, dobrze oświetlona, a z placu na górze prawie nikt do niej nie schodzi.