Adatepe

Warte objazdu

Ludzie wydobywali złoto z tego wzgórza już w późnej epoce brązu, trzy i pół tysiąca lat temu, co w świetle obecnej wiedzy archeologów czyni je najstarszą kopalnią złota ze złoża skalnego w Europie. Warto jednak jasno powiedzieć, na czym polega tu wizyta: wzgórze jest dziś czynną kopalnią odkrywkową prowadzoną przez kanadyjską firmę, a nie miejscem, po którym można spacerować. Archeologię można obejrzeć na wystawie w Krumovgradzie i w muzeum w Kardzhali.

Opis

Tło

Ada Tepe to niskie wzgórze, poniżej pięciuset metrów, trzy kilometry na południe od Krumovgradu we wschodnich Rodopach. Złoto tkwi w nim uwięzione w skale, a nie leży w rzece, i w drugiej połowie drugiego tysiąclecia p.n.e. ktoś wymyślił, jak je stamtąd wydobyć — kopanie rowów, kruszenie i płukanie, na skalę, którą wykopaliska pozwoliły odtworzyć w szczegółach. To czasy współczesne Mykenom i Troi, i najstarszy na świecie dowód wydobywania złota ze skały.

Archeologia pojawiła się tu z powodu nowoczesnej kopalni. Projekt Krumovgrad firmy Dundee Precious Metals potrzebował tego wzgórza, a poprzedzające go ratownicze wykopaliska sfinansowano na skalę niezwykłą jak na Bułgarię: osadę, wyrobiska, narzędzia — wszystko opublikowano i wystawiono. Pierwsze złoto z nowoczesnego wyrobiska odkrywkowego wytopiono w marcu 2019 roku, przy planowanej żywotności kopalni na około osiem lat, na obszarze Natura 2000 i w warunkach, które lokalnie wciąż budzą spory.

To zatem opis miejsca, do którego właściwie nie można pojechać. Wzgórze jest terenem przemysłowym. Można za to obejrzeć wystawę w Krumovgradzie, zestawiającą górnictwo epoki brązu ze współczesnym wydobyciem, oraz znaleziska przechowywane w muzeach w Krumovgradzie i Kardzhali. Mówi się o przekazaniu terenu gminie po zamknięciu kopalni i udostępnieniu go zwiedzającym w jakiejś formie; nic w tej sprawie nie jest jednak przesądzone.