Μονή Ρόζεν

Αξίζει μια παράκαμψη

Οι περισσότεροι ανεβαίνουν με αυτοκίνητο, κοιτούν την αυλή για είκοσι λεπτά και φεύγουν. Η καλύτερη εκδοχή είναι το περπάτημα από το Μέλνικ: έξω μέσα από τις πυραμίδες ψαμμίτη, κατά μήκος της κορυφογραμμής, και κάθοδος στο μοναστήρι από ψηλά. Μέσα υπάρχουν τοιχογραφίες που καλύπτουν τον δέκατο έκτο ως τον δέκατο όγδοο αιώνα, σκαλιστό τέμπλο και μερικά από τα παλαιότερα σωζόμενα βιτρό της χώρας. Η είσοδος είναι δωρεάν. Πάρτε νερό — δεν υπάρχει σκιά στην κορυφογραμμή.

Ιστορία

Ιστορικό

Το μοναστήρι κάθεται σε ένα άνδηρο πάνω από τον ποταμό Ροζένσκα, έξι ή επτά χιλιόμετρα από το Μέλνικ, και είναι το μεγαλύτερο στο βουλγαρικό τμήμα της περιοχής του Πιρίν. Κανείς δεν ξέρει πότε ιδρύθηκε. Ένα ελληνικό χειρόγραφο τοποθετεί κάτι εδώ τον δέκατο τρίτο αιώνα· ένα εκκλησιαστικό κατάστιχο του 1551 είναι η πρώτη αναφορά με την οποία οι μελετητές νιώθουν άνετα. Ό,τι σώζεται πάνω από το έδαφος είναι μεταγενέστερο — μια ανοικοδόμηση που έτρεξε μέσα στον δέκατο έκτο, δέκατο έβδομο και δέκατο όγδοο αιώνα, αφήνοντας τις στρώσεις ορατές.

Η ζωγραφική είναι ο λόγος να μπείτε μέσα. Μια επιγραφή χρονολογεί τον Παντοκράτορα πάνω από την είσοδο στο 1597. Η Δευτέρα Παρουσία και η Κλίμακα του Ιακώβ φέρουν το 1611· ένας κύκλος για τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, το 1622· το εσωτερικό του καθολικού ζωγραφίστηκε το 1732, με κάτι παραπάνω από εκατόν πενήντα σκηνές. Το παρεκκλήσι των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού έχει το παλαιότερο από τα τέμπλα. Τα βιτρό — μικρά, σκούρα, εύκολο να τα προσπεράσετε — είναι από τα παλαιότερα που σώζονται στη Βουλγαρία.

Πεντακόσια μέτρα πιο κάτω στον δρόμο, στο χωριό, η εκκλησία των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου χτίστηκε το 1912–14 με την παρότρυνση του Γιάνε Σαντάνσκι, του επαναστάτη που κρατούσε αυτή τη γωνιά της Μακεδονίας πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους. Είναι θαμμένος δίπλα της. Τα δύο κτίρια μαζί είναι μια δίκαιη περίληψη της περιοχής: ένα μοναστήρι που επέζησε επειδή ήταν χρήσιμο σε όποιον κρατούσε την κοιλάδα, και ένας τάφος που σημαδεύει τη στιγμή που η κοιλάδα άλλαξε χέρια.