Ροδόπη

Αξίζει μια παράκαμψη

Η μεγαλύτερη οροσειρά της Βουλγαρίας και η λιγότερο εντυπωσιακή από μακριά — στρογγυλεμένη, δασωμένη, χωρίς πραγματική αλπική γραμμή ορίζοντα. Το ενδιαφέρον είναι υπόγειο και στη λεπτομέρεια: από τα καλύτερα εδάφη για σπήλαια και φαράγγια στην Ευρώπη, χωριά που κράτησαν τη μουσική και τις οικοδομικές τους συνήθειες, και ένα οδικό δίκτυο που κάνει τα πάντα να παίρνουν διπλάσιο χρόνο απ' ό,τι δείχνει ο χάρτης. Υπολογίστε μέρες, όχι μία μέρα.

Ιστορία

Ιστορικό

Περίπου δεκαοκτώ χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, τα τέσσερα πέμπτα περίπου στη Βουλγαρία και τα υπόλοιπα στην Ελλάδα, με μήκος κάπου διακόσια είκοσι χιλιόμετρα από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Αυτό είναι αρκετά μεγάλο ώστε τα δύο μισά να συμπεριφέρονται σαν χωριστά βουνά. Η δυτική Ροδόπη έχει μέσο υψόμετρο γύρω στα 1.100 μέτρα, είναι σκεπασμένη με ερυθρελάτη και πεύκο, και κρατά το μάρμαρο πάνω στο οποίο δουλεύει το νερό: Τριγκράντ, Μπουϊνόβο, τα σπήλαια, οι καταβόθρες, τα ποτάμια που χώνονται στο υπέδαφος. Η ανατολική Ροδόπη έχει μέσο υψόμετρο μόλις 330 μέτρα, είναι ξηρή, ανοιχτή και γεμάτη φως, και μοιάζει περισσότερο με Ανατολία παρά με Βαλκάνια.

Το ψηλότερο σημείο, ο Γκόλιαμ Περέλικ στα 2.191 μέτρα, δεν είναι κάτι για το οποίο να στοχεύσετε: η κορυφή είναι στρατιωτική εγκατάσταση και κλειστή. Αυτό είναι χαρακτηριστικό. Η Ροδόπη ανταμείβει όσους δέχονται να παρατήσουν τις κορυφές και να ψάξουν αντ' αυτού συγκεκριμένα πράγματα — ένα σπήλαιο που ανοίγει μόνο ορισμένες ημέρες, ένα φαράγγι με μονή λωρίδα δρόμου, ένα βραχώδες ιερό μία ώρα ανάβαση πάνω από ένα χωριό.

Οι αποστάσεις είναι το πρακτικό πρόβλημα. Οι δρόμοι ακολουθούν τις κοιλάδες των ποταμών και περνούν τις ράχες απρόθυμα, οπότε πενήντα χιλιόμετρα στον χάρτη μπορεί να είναι μιάμιση ώρα με το αυτοκίνητο. Τα πρατήρια καυσίμων είναι αραιά στα ανατολικά. Τον χειμώνα τα ψηλότερα περάσματα κλείνουν μετά από χιόνι και τα επισκέψιμα σπήλαια κόβουν το ωράριό τους ή κλείνουν δύο μέρες την εβδομάδα. Αν έρθετε από το Πλόβντιβ για μια μέρα, θα δείτε μία κοιλάδα. Αυτό είναι μια χαρά — αλλά να το ξέρετε πριν ξεκινήσετε.