Μπράσλιαν

Αξίζει μια παράκαμψη

Το Μπράσλιαν είναι ένα χωριό της Στράντζα με καμιά σαρανταριά κατοίκους, που κηρύχθηκε αρχιτεκτονικός και ιστορικός διατηρητέος οικισμός τον Φεβρουάριο του 1982. Το κρατικό τουριστικό μητρώο μετρά εβδομήντα έξι διατηρητέα σπίτια μέσα του, εννέα από αυτά εθνικής σημασίας. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου είναι βυθισμένος μέσα στο έδαφος και έχει εντοιχισμένο στον άμβωνά του έναν ελληνικό βωμό του Δία-Διονύσου. Δεκατέσσερα χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Μάλκο Τάρνοβο, σε άσφαλτο.

Ιστορία

Ιστορικό

Το παλιό όνομα ήταν Σαρμασίκ, και το Μπράσλιαν είναι η κατά λέξη μετάφρασή του. Αυτό που σώζεται είναι ένα πλήρες χωριό της Στράντζα: πέτρινα ισόγεια, ξύλινοι επάνω όροφοι, φαρδιά γείσα, καλντερίμια, και ένα σχέδιο που δεν εξορθολογίστηκε ποτέ. Το εθνικό μητρώο κατονομάζει πέντε μεμονωμένα σπίτια και τον ναό ως μνημεία εθνικής σημασίας, ενώ το τουριστικό μητρώο δίνει τον πληρέστερο αριθμό των εβδομήντα έξι διατηρητέων κτιρίων· ο δημοτικός κατάλογος δεν δημοσιεύτηκε ποτέ, οπότε τα δύο νούμερα έχουν και τα δύο δίκιο για διαφορετικά πράγματα.

Ο ναός του Αγίου Δημητρίου χρονολογείται στα τέλη του 17ου αιώνα και στέκεται πάνω σε θρακικό ιερό που θεωρείται ότι ήταν αφιερωμένο στον Διόνυσο. Είναι σκαμμένος μέσα στο έδαφος ώστε να κερδίσει ύψος χωρίς να υψωθεί πάνω από αυτό, και κάποτε περιβαλλόταν από τοίχο ύψους περίπου δυόμισι μέτρων· οι όψεις είναι επενδυμένες με λαξευτό τραβερτίνη. Η καμπάνα του χύθηκε στο Γιαροσλάβλ της Ρωσίας στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα και βρίσκεται ακόμη εκεί. Ένας μαρμάρινος βωμός στον Δία-Διόνυσο, με ελληνική αναθηματική επιγραφή, είναι εντοιχισμένος στον άμβωνα.

Το κελλιωτικό σχολείο στο προσάρτημα ιδρύθηκε το 1871, αφού η βουλγαρική εκκλησία κέρδισε την ανεξαρτησία της, και δίδασκε αγόρια δώδεκα και δεκατριών ετών ως το 1877. Έχει αποκατασταθεί όπως ήταν: χωρίς θρανία, προβιές στο πάτωμα, ξυλαράκια και κέρινες πλάκες. Υπάρχει εθνογραφικό σπίτι-μουσείο σε ένα σπίτι της Αναγέννησης με αργαλειό σε λειτουργία, και υπαίθρια έκθεση παραδοσιακής γεωργίας. Το σπίτι Μπαλιούβα είναι εκεί όπου τουρκικά στρατεύματα σκότωσαν τα πρώτα θύματα της εξέγερσης του 1903· σήμερα είναι ιδιωτική κατοικία. Πανηγύρι του χωριού στις 9 Αυγούστου.