Οροσειρά των Βαλκανίων (Στάρα Πλανινά)

Αξίζει μια παράκαμψη

Πεντακόσια τριάντα χιλιόμετρα βουνού που διατρέχουν όλο το πλάτος της χώρας, από τα σερβικά σύνορα ως έναν γκρεμό πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα στο ακρωτήριο Εμινέ. Δεν είναι τόσο μέρος που το επισκέπτεστε όσο μέρος που το διασχίζετε, ξανά και ξανά, και αυτό ορίζει τον καιρό, τα περάσματα και την ιστορία στη μία και στην άλλη πλευρά του. Αν θέλετε να το γνωρίσετε σωστά, οδηγήστε μέσα από ένα πέρασμα ή περπατήστε ένα τμήμα του μονοπατιού της κορυφογραμμής.

Ιστορία

Ιστορικό

Στάρα Πλανινά σημαίνει παλιό βουνό, και οι αρχαίοι το ονόμαζαν Αίμο· η χερσόνησος πήρε το μεταγενέστερο όνομά της από την τουρκική λέξη για την οροσειρά, που αποδόθηκε σε αυτήν εδώ. Τρέχει χονδρικά από τα δυτικά προς τα ανατολικά για περίπου 530 χιλιόμετρα, από τη Βουλγαρία ως μέσα στη Σερβία, φτάνοντας τα 2.376 μέτρα στο Μπότεφ, και χωρίζει τη χώρα γεωγραφικά και πολιτισμικά — η πεδιάδα του Δούναβη με τους μακριούς κρύους χειμώνες της στον βορρά, οι θρακικές πεδιάδες και η Κοιλάδα των Ρόδων στον νότο.

Αυτή η γεωγραφία την έκανε τη γραμμή πάνω στην οποία κρίθηκαν τα πάντα. Τα περάσματα — Σίπκα, Μπεκλεμέτο, Βράτνικ, Ζλάτιτσα — είναι εκεί όπου σταμάτησαν στρατοί και εκεί όπου το οδικό δίκτυο εξακολουθεί να στριμώχνεται. Στα δάση κρύβονταν οι χαϊντούτοι. Η υπεράσπιση της Σίπκα το 1877, η εξέγερση του 1876 στα χωριά από κάτω, οι ομάδες ανταρτών της δεκαετίας του 1940: οι ίδιες κορυφογραμμές, ξανά και ξανά.

Για τον επισκέπτη η οροσειρά χωρίζεται σε χρήσιμα κομμάτια. Το κεντρικό τμήμα είναι το ψηλότερο και το πιο προστατευμένο, μέσα στο Εθνικό πάρκο Κεντρικών Βαλκανίων. Το δυτικό άκρο γύρω από τη Βράτσα και το φαράγγι του Ίσκαρ είναι ασβεστόλιθος και σπήλαια. Το ανατολικό άκρο χαμηλώνει και τελειώνει στη θάλασσα. Σε όλη την κορυφογραμμή τρέχει η διαδρομή Κομ–Εμινέ, τμήμα του ευρωπαϊκού Ε3, που είναι η κλασική μεγάλη βουλγαρική πεζοπορία και παίρνει στους περισσότερους τρεις με τέσσερις εβδομάδες. Χίζες (ορεινά καταφύγια, συνήθως με προσωπικό το καλοκαίρι) βρίσκονται κατά μήκος της σε αποστάσεις περίπου μιας ημέρας. Δεν χρειάζεται να την κάνετε ολόκληρη — ένα διήμερο τμήμα της ράχης με μια νύχτα σε καταφύγιο είναι ο φθηνότερος τρόπος να καταλάβετε το σχήμα της χώρας.